Salnamet(Vjetarët) e Vilajetit të Kosovës
Author: faik
•11:02 m.d.
Fjala salname e ka prejardhjen nga gjuha persiane, sal do të thotë vit, ndërsa name do të thotë letër, libër, e kur të bashkohen këto dy fjalë në salname do të thotë më së përafërti në gjuhën shqipe vjetar. Salname në gjuhën frenge do të thotë Annuaire, në gjuhën angleze Year book, ndërsa në gjuhën gjermane Almanak. Në periudhën fundit të Perandorisë Osmane janë botuar salnamet-vjetarët, ku për një vit është përshkruar gjendja ekonomike, politike,sociale,kulturore, shoqërore e një vendi të caktuar të Perandorisë Osmane. Salnamet- vjetarët janë botuar brenda një periudhe 75 vjeçare të ekzistimit të Perandorisë Osmane, prej vitit 1847 e gjer më vitin 1922.
Në këto salnamet-vjetarët janë përshkruar me një stil të posaqshëm dhe janë prezantuar një varg njohurish nga fushat të ndryshme, si nga historia, shkenca, politika, ushtria, kultura, shoqëria e fusha tjera. Salnamet – vjetarët janë ndarë në katër grupe:salnamet – vjetarët shtetëror, salnamet- vjetarët e Vilajeteve,salnamet – vjetarët Nazaret si dhe salnamet – vjetarët personal.
Salnamet – vjetarët shtetëror kanë qenë me njohuri dhe përshkrime më të gjera dhe me një periudhë më të gjatë kohore të të botuarit. Salnameja- vjetari i parë shtetëror është botuar në vitin 1847 dhe ka vazhduar pa ndërprerë gjer në vitin 1912, Për shkak të pasojave të luftërave ballkanike dhe Luftës së parë botërore, ka pasuar ndërprerja e përkohshme prej vitit 1912 e gjer në vitin 1916. Salnameja – vjetari i fundit shtetëror në nivel të Perandorisë Osmane është botuar në vitin 1918. Salnamet- vjetarët e Vilajeteve janë botuar me ndërprerje të kohëpaskohshme, ashtu që kemi vetëm më së paku një botim të një salnameje- vjetari të një vilajeti të caktuar dhe më së shumti kemi gjer në 35 botime të një salnameje – vjetari të një vilajeti të njëjtë. Termi Vilajet gjatë kohës së Periudhës Osmane ka nënkuptuar një territor shumë të gjerë që nënkuptohet në ditët sotshme si një Republikë në kuadër të një federate apo të konfederate të caktuar. Perandoria Osmane ka qenë e përbërë në atë kohë prej shumë vilajeteve. Njëri prej Vilajeteve të shumta në përbërjet saj ka qenë edhe Vilajeti i Kosovës. Vilajeti i Kosovës ka qenë i përbërë prej sangjaqeve- rretheve të Shkupit, Prishtinës, Prizrenit, Pejës, Yenipazarit (Pazari i Ri), dhe Plevljes. Salnameja – vjetari i parë i botuar i një vilajeti, ka qenë i Vilajetit të Bosnjës të vitit 1866, ndërsa salnameja – vjetari i fundit i botuar i vilajetit ka qenë i vitit 1918 të Vilajetit të Bolusë, nënkuptohet gjatë periudhës së ekzistimit të Perandorisë Osmane.
Salnamet – vjetarët Nazaret kanë qenë vjetarët të botuar pranë ministrive të caktuara të Perandorisë Osmane, si për shembull, të ministrisë së punëve të jashtme, të ministrisë së arsimit, ministrisë së mbrojtjes, apo të institucioneve të lidhura me ministritë përkatëse, sipër shembull të Gjysmëhënës së kuqe, apo të shërbimit të doganave, apo të marinës ushtarake e kështu me rrallë.
Salnamet – vjetarët personal kanë qenë vjetarët e botuar kohë pas kohe të personave të caktuar të Perandorisë Osmane, si për shembull salanameja -vjatari i Ali Suavit në Paris botuar 3 vjet me rresht , apo i Ekrem, Reshat dheOsman Feridit, apo të Tevfik bejit e kështu me rrallë.
Salnamet – vjetarët e Vilajetit të Kosovës
Vilajeti i Kosovës është themeluar në vitin 1877, valiu i parë i Vilajetit të Kosovës ka qenë Halil Rifat Pasha i cili ka udhëhequr me Vilajetin e Kosovës. Në përbërje të Vilajetit të Kosovës kanë qenë 6 sangjaqet – rrethet me të cilin kanë udhëhequr muttesarrifët apo kryetarët e rretheve, në përbërje të sangjaqeve kanë qenë kazatë, e në përbërje të kazave kanë nahijet.
Vilajeti i Kosovës ka qenë i kufizuar në lindje me Bullgarinë, në perëndim me Vilajetin e Shkodrës, Malin e Zi dhe me Bosnjën e Hercegovinën, në veri me Serbinë dhe në jug me Vilajetin e Manastirit dhe Vilajetin e Selanikut. Vilajeti i Kosovës duke filluar në lindje me qytetin e Shtipit e në perëndim me qytetin e Plevljes ka përfshirë një territor shumë të gjerë gjeografik. Në Vilajetin e Kosovës kanë jetuar kryesisht shqiptarët, turqit dhe boshnjakët si mysliman me shumicë, si dhe me pakicë bullgarët, serbët, grekët,vllehtë si të krishterë. Si kryeqytet i Vilajetit të Kosovës ka qenë Prishtina prej vitit 1879 e gjer në vitin 1893, ndërsa prej vitit 1893 e gjer në vitin 1912 ka qenë Shkupi. Në vitin 1893 ka pas gjithsejtë 847.419 banor, prej tyre 507.800 mysliman dhe 340.339 krishterë.
Janë botuar gjithsejtë 8 salname – vjetar të Vilajetit të Kosovës:
Në vitin 1879 është botuar për herë të parë në shtypshkronjën e Vilajetit të Kosovës në Prishtinë, ka pas gjithsejtë 154 faqe.
Në vitin 1883 është botuar për herë të dytë në shtypshkronjën e Vilajetit të Kosovës në Prishtinë, ka pas gjithsejtë 178 faqe.
Në vitin 1885 është botuar për herë të tretë në shtypshkronjën e Vilajetit të Kosovës në Prishtinë, ka pas gjithsejtë 176 faqe.
Në vitin 1887 është botuar për herë të katërt në shtypshkronjën e Vilajetit të Kosovës në Prishtinë, ka pas gjithsejtë 314 faqe.
Në vitin 1888 është botuar për herë të pestë në shtypshkronjën e Vilajetit të Kosovës në Prishtinë, ka pas gjithsejtë 283 faqe.
Në vitin 1893 është botuar për herë të gjashtë në shtypshkronjën e Vilajetit të Kosovës në Shkup, ka pas gjithsejtë 239 faqe.
Në vitin 1896 është botuar për herë të shtatë në shtypshkronjën e Vilajetit të Kosovës në Shkup, ka pas gjithsejtë 753 faqe.
Në vitin 1900 është botuar për herë të fundit në shtypshkronjën e Vilajetit të Kosovës në Shkup, ka pas gjithsejtë 936 faqe.
Koleksioni (përmbledhja) e 8 salnameve – vjetarëve të Vilajetit të Kosovës gjendet vetëm në bibliotekën popullore të Fatihut në Stamboll, ndërsa veç e veç gjenden të shpërndara nëpër biblioteka të ndryshme, si për shembull: në Bibliotekën të Muzeut Arkeologjik gjenden salnamet – vjetarët e Vilajetit të Kosovës të vitit 1883 dhe 1887, në Bibliotekën Ataturk në Taksim gjenden salnamet – vjetarët e Vilajetit të Kosovës të viteve 1879, 1883, 1885, 1887, 1888, 1896 dhe 1900, në Bibliotekën e Arkivit të kryeministrisë osmane gjenden salnamet – vjetarët e Vilajetit të Kosovës të viteve 1887, 1888, 1893, 1896, në Bibliotekën shtetërore të Bejazit gjenden salnamet – vjetarët e Vilajetit të Kosovës të vitit 1887, në bibliotekën e Hakkë Tarëk Us gjenden salnamet – vjetarët e Vilajetit të Kosovës të viteve 1893, 1896, në bibliotekën e Universitetit të Stambollit gjenden salnamet- vjetarët e Vilajetit të Kosovës të viteve 1879, 1888 dhe 1896, në bibliotekën e degës së historisë të fakultetit të letërsisë të Universitetit të Stambollit gjenden salnamet – vjetarët e viteve 1879 dhe 1883. Të gjitha këto 8 salnamet – vjetarët e Vilajetit të Kosovës janë të botuara në gjuhën osmane të shkruara me alfabet arab. Nga këto salnamet – vjetarët e Vilajetit të Kosovës, Shoqata kulturore dhe përkrahëse Rumeli nga Stambolli falë punës së palodhshme të ekspertëve të linguistikës osmane e përzgjodhi dhe botoi në vitin 2000 në gjuhën turke me alfabet latin salnamen – vjetarin e vitit 1896 me titullin në origjinal “1896(Hicri1314) KOSOVA Vilayeti Salnamesi” që në përkthim do të thotë Salnameja e Vilajetit të Kosovës të vitit 1896. Dëshira parësore në të ardhmen e shoqatës do të jetë botimi komplet i koleksionit prej 8 salnameve –vjetarëve të Vilajetit të Kosovës në gjuhën turke me alfabet latin. Për Salnamen – Vjetarin e botuar të Vilajetit të Kosovës të vitit 1896 do të shkruaj dashtë Zoti në një të ardhme të përafërt.

10.9.2008
Faik MIFTARI



| komente (0)
Fjala përshëndetëse
Author: faik
•11:15 m.d.
I nderuari kryetar!
E nderuara kryesi!
Të nderuar këshilltarë!
Sot, me datë 10 qershor 2008, ne përfaqësuesit e zgjedhur të komunës së Prizrenit, jemi tubuar në këtë seancë solemne të Kuvendit të Komunës, për të shënuar 10 qershorin - ditën e Lidhjes së Prizrenit si dhe 12 qershorin - ditën e Çlirimit të Prizrenit. Njashtu si sot, në këtë ditë, para 130 vjetësh, me 10 qershor 1878, pikërisht këtu në Prizren, në xhaminë e Bajraklisë, janë tubuar përfaqësuesit autoritativ të popullit për të mbajtur Kuvendin e Lidhjes së Prizrenit, mu në prag të mbajtjes së Kongresit të Berlinit me 13 qershor 1878.Lidhja e Prizrenit(1878-1881) ishte ngjarje e rëndësishme për popullin shqiptar dhe të tjerë. Rëndësia e madhe historike e Lidhjes së Prizrenit shtrihet jo vetëm në të gjitha trojet shqiptare, por edhe më gjerë në Ballkan. Lidhja e Prizrenit e zgjoi, e zhvilloi dhe e përparoi vetëdijen kombëtare shqiptare. Lidhja e Prizrenit e ngriti për herë të parë çështjen shqiptare në arenën ndërkombëtare. Trajtimi i drejtë i Lidhjes së Prizrenit përmban njohjen e kushteve dhe marrëdhënieve politike, shoqërore, kulturore e fetare në kohën e mbajtjes së saj. Për të njohur Lidhjen e Prizrenit apo me emrin e saj origjinal “Prizren Ittifaki” duhet prezantuar dhe njohur anën e vërtet të saj. Ndikimi i sistemit monist gjysmë shekullor dhe i mendësisë së shkollës sllavo-ortodokse e kanë pamundësuar njohurit nga burimet arkivore të Londrës, Stambollit e Vjenës rreth Lidhjes së Prizrenit. Sa për ilustrim do të ceki vetëm dy nga 16 pikat e Kararnames së Lidhjes së Prizrenit të aprovuar me 18 qershor 1878 dhe të firmosur nga 47 delegat të pranishëm në Kuvend:
1. "Lidhja jonë është formuar me qëllim që të mos njoh asnjë qeveri tjetër, përveç Perandorisë Osmane, dhe të mbrojë integritetin tokësor të saj me të gjitha mjetet".
6. "Ne nuk do të njohim në asnjë mënyrë Bullgarinë dhe as duam t’ia dëgjojmë emrin, edhe Serbia në rast se nuk i dorëzon tokat më të mira që na ka marrë, do të dërgojmë kundër saj një fuqi dhe t’ia marrim me pushkë. Edhe kundër Malit të Zi do të veprojmë në të njëjtën mënyrë".
Jakob Landau, historiani anglez e klasifikoi Lidhjen si një organizatë e nxitur indirekt nga vetë sulltan Abdylhamidi i dytë për të mobilizuar popullsinë që të mbrohet nga pushtimi i fqijve sllavo-grek. Historiani tjetër anglez Noel Malkolmi në librin e e vet”Kosovo a short history” cek se Lëvizja është më shumë një lëvizje fetare sesa sekulare, dhe se udhëhiqet nga myftilerë, ulematë dhe kaditë, dhe se Porta e Lartë dhe Lidhja e Prizrenit janë në njëmendje, dhe se punojnë për të arritur një qëllim të përbashkët, mbrojtjen e provincës”. Në telegramin dërguar ambasadorëve të Britanisë së Madhe, Francës, Italisë dhe Austrohungarisë me 12maj 1878, i cili telegram ruhet në Muzeumin Britanik të Londrës, nga banorët e Prizrenit, përveç tjerash shkruan:” ne nuk do të nënshtrohemi administratës serbe dhe bullgare, ne nuk njohim asnjë qeveri tjetër, përveç asaj osmane, dhe jemi të gatshëm për çdo flijim, çoftë edhe të vdesim, për të mbrojtur të drejtën tonë të pacenueshme”. Poeti i madh shqiptar,njëkohësisht edhe prifti katolik At Gjergj Fishta, në Lahutën e Malësisë përshkruan Sulltanin, Stambollin dhe Perandorinë Osmane, në atë periudhë të vështirë për shqiptarët dhe trojet e tyre etnike, si i vetmi shpëtimtar dhe si një faktor bashkimi kombëtar përball rrezikut të fqinjëve serbo-malazez. Historianët shqiptar Xhafer Belegu e Eqrem bej Vlora në shkrimet e tyre theksojnë se qeveria qendrore në Stamboll jo vetëm që u tregua dashamirëse ndaj idesë, por mori pjesë aktive në themelimin e Lidhjes në Prizren,dhe ju urdhëroi komandantëve ushtarakë në Shqipëri që të mos e pengonin zhvillimin e Lidhjes. Ali Pashë Gusia për mbrojtjen me sukses të Plavës dhe Gusisë nga sulmet malazeze, personalisht u shpërblye me çifliçe në rrethinën e Shkupit nga ana e vet Sulltanit dhe se gjatë periudhës së Lidhjes së Prizrenit ishte jo më pak se tetë herë në audiencë te sulltan Abdylhamidi i dytë në Stamboll.Në këtë vit jubilar të shënimit të 130 vjetorit të Lidhjes së Prizrenit , jemi të privilegjuar të shënojmë dhe të festojmë për herë të parë këtë jubile në shtetin e pavarur të Republikës së Kosovës, dhe se me 12qershor do të festojmë edhe ditën e çlirimit të Prizrenit dhe Kosovës nga Serbia, falë luftës së UÇK-së në bashkëveprim dhe bashkëkordinim të plotë me Aleancën Veriatlantike të NATO-së, për të cilën akademiku ynë i nderuar Rexhep Qosja pat thënë:” Ndërhyrja e NATO-së ishte dhurata e Zotit, e dhuruar, ndoshta si shfajësim i fuqive të mëdha, për të gjitha cenimet që na janë bërë me pajtimin e tyre gjatë historisë së re”.
Në fund më lejoni të përmbylli këtë fjalë përshëndetëse, duke ju uruar të gjithëve suksese në punë dhe jetë të gjatë që të përjetoni edhe jubile tjera të shumta, me thënien e shkrimtarit dhe diplomatit të shquar Faik bej Konica: “ Ky komb nuk mësohet e nuk kulturohet nëpërmjet lavdit, por nëpërmjet kritikës”
Ju falënderoj për vëmendje!
10.06.2008
Faik MIFTARI
| komente (0)
Festat në Kosovë
Author: faik
•10:50 m.d.
Ditë më parë, saktësisht më 23 Maj 2008 Kuvendi i Kosovës në seancën e radhës e miratoi Ligjin për festat zyrtare në Kosovë. Në rrjedhat normale të demokracisë parlamentare , Parlamenti është organ i cili përfaqëson popullin nëpërmjet përfaqësuesve të zgjedhur të cilët i përfaqësojnë interesat legjitime të atyre që i zgjedhin. Por, në Kuvendin e Kosovës, përfaqësuesit e zgjedhur të popullit (deputetët) pas presioneve jashtëzakonisht të fuqishme nga qeveria Thaqi dhe faktori ndërkombëtar nëpërkëmbën interesat e popullit, për hir të zbatimit të urdhrave të qeverisë dhe faktorit ndërkombëtar.Ligji i aprovuar për festat zyrtare në Kosovë parasheh 21 festa shtetërore në Kosovë. Me të vërtet kjo me siguri ka për të hyre në librin e rekordeve botërore të Ginisit. Nuk kam njohuri se a ekziston në ndonjë shtet në Evropë apo edhe në botë me aq festa zyrtare në nivel shtetëror. Edhe pse gjithmonë duke u thirrur në planin gjithëpërfshirës të Ahtisarit, me sa dijë aty nuk ceket as numri e as cilat festa duhet shënuar në Kosovë.1 dhe 2 janari Festa e Vitit te Ri, në shumicën e shteteve festohet vetëm 1 ditë, e te ne në Kosovë 2 ditë, 17 shkurti, Dita e Pavarësisë së Kosovës, është festë normale dhe e zakonshme për të shënuar ditën në të cilin u proklamua pavarësia e Kosovës. Dita e Kushtetutës si festë është e tepërt, pasi që Kushtetuta mundet të ndërrohet apo të amandamentohet dhe se prapë duhet ndryshuar ditën e Kushtetutës, dita e aprovimit të Kushtetutës mund të shënohet por nuk domethënë edhe të festohet. 9 Maji Dita e Evropës, kjo nuk duhet të jetë festë shtetërore, por mund të shënohet, e pas hyrjes së Kosovës në Bashkimin Evropian, atëherë medoemos do të jetë zyrtare edhe në Kosovë, ajo ditë që shënohet si festë shtetërore në nivel evropian, gjegjësisht ne 27 shtetet e sotshme që e përbejnë këtë Bashkësi Evropiane.1 Maji- Dita e punëtorëve, në shumicën e shteteve në botë nuk është festë shtetërore, por shënohet si dita e punëtorëve, po kjo edhe mund të nënkuptohet disi si trashëgimi nga e kaluar komuniste ku me pompozitet më të madh shenohej si ditë e punëtorëve me refrenin e njohur”Maji i kuq, çlirimtar, festë punëtori e bashkimit të popullit mbarë”.Festa e Bajramit të Madh dhe të Vogël, është një gabim trashanik në emërtim nga propozuesi në fjalë, gjegjësisht qeveria Thaqi, Bajrami i Madh dhe Bajrami i Vogël përdoret në gjuhën e popullit, por në Ligjin e aprovuar në fjalë duhet të qëndrojë Festa e Fitër Bajramit dhe Kurban Bajramit, në rast se nuk e kanë ditur, nuk e kanë pas larg të konsultohen me myftiun e Kosovës apo kryeimamin e Kosovës, por ja që ata fare nuk konsultohen as në aspektin profesional teologjik e lere më për diç tjetër më të rëndësishme.Është normale dhe e logjikshme që Festa e Fitër Bajramit dhe Kurban Bajramit të shënohen si festa shtetërore pasi që pjesa absolute e popullit shqiptar të Kosovës e festojnë, e njëkohësisht krahas tyre e festojnë edhe komuniteti boshnjak, turk e rom. Por është absurde dhe pa sens, që festat fetare të 2 % katolikëve në Kosovë, apo 5% të ortodokseve në Kosovë, të festojnë edhe 95% të myslimanëve në Kosovë. Është e drejtë e plotë e tyre, si të katolikëve ashtu edhe të ortodokseve, të festojnë Pashkët dhe Krishtlindjet e tyre, por jo edhe të imponohet me Ligj që edhe këtë të festojnë pjesa dërmuese 95% myslimane në Kosovë. Poashtu nuk duhet imponuar edhe katolikëve dhe ortodoksëve të festojnë Fitër Bajramin apo Kurban Bajramin. Kulminacioni i festave zyrtare në Kosovë ishte mos propozimi apo mos futja e shënimit si festë shtetërore në Kosovë të 28 Nëntorit- Dita e Flamurit, 12 Qershori-Dita e Çlirimit dhe 6 Marsi- Dita e Dëshmorëve. Por pas presionit të madh nga ana e grupeve parlamentare, u bë edhe një kompromis edhe më i dhimbshëm, që këto të shënohen si ditë zyrtare, por me emërtime të tjera që bien ndesh me logjikën e shëndosh njerëzore dhe një goditje për popullin shqiptar të Kosovës. Është aprovuar që 28 Nëntori të festohej si ditë e shqiptarëve, 6 Marsi si Ditë e Përkujtimit dhe Respektit për Veteranët si dhe 12 Qershori si Ditë e Paqes. Më mirë do të ishte fare të mos miratohen nga ana e deputetëve të Kosovës, me arsyen e mos lejimit nga ana e faktorit ndërkombëtar se sa të mjegullohen në trurin e shqiptarëve këto data të rëndësishme historike për popullin shqiptar të Kosovës. Krahas kësaj janë futur si festa zyrtare në nivel shtetëror edhe të komuniteteve në Kosovë,që nuk ka ndodhur askund tjetër ë botë, që është lloj i presedanit të veçantë. Komunitetit serb,bile bile i është lejuar të shënohen 2 ditë, dhe nuk është çudi që nesër ta festojmë Vidovdanin apo Sveti Saven apo 28 marsin. Vallë, duke u thirrur gjithmonë në planin gjithëpërfshirës të Ahtisarit, do të duhej që prej faktorit vendimmarrës ndërkombëtar të marrim leje se sa herë në javë,apo edhe në cilët ditët e javës, duhet të bëjmë edhe seks.

28.5.2008
Faik MIFTARI
| komente (0)
Pavarësimi i Kosovës dhe njohja e saj
Author: faik
•9:01 m.d.
Pas pavarësimit të Kosovës me 17 shkurt 2008, nisi një etapë e re e rrugëtimit të Kosovës në zikzaket diplomatike botërore, drejt përpjekjes së saj për njohjen nga shtetet ndërkombëtare anëtare të Kombeve të Bashkuara.Përkundër shteteve të sapo dala nga ish republikat përbërëse të ish federatës jugosllave, të cilët me rekomandimet e Badinterit më parë organizuan referendumet nën mbikëqyrjen e ndërkombëtarëve, në të cilët qytetarët e tyre me votën e lirë shprehën vullnetin e tyre për mënyrën dhe formën e organizimit të mëtutjeshëm të shteteve të tyre, i cili ky vullnet u njoh edhe ndërkombëtarisht dhe si të tillë më pastaj u pranuan dhe u anëtarësuan edhe në Organizatën e Kombeve të Bashkuara si anëtar të rregullt. Duke u nis që nga Sllovenia, Kroacia, Bosnja e Hercegovina, Maqedonia, Mali i Zi, Serbisë u njoh e drejta e trashëgimisë dhe vazhdimit të shtetësisë së saj jugosllave, duke vazhduar automatikisht anëtarësimi i saj në OKB, në rastin e Kosovës kjo procedurë nuk u përfill, nuk iu mundësua qytetarëve të Kosovës të shprehin vullnetin e lirë me votën e lirë për mënyrën dhe formën e mëtutjeshëm të vetëvendosjes, pasi që sovraniteti buron nga populli, këtu ka plotësisht të drejtë Albin Kurti lideri i Lëvizjes Vetëvendosje, pasi që nuk u lejua që populli i Kosovës të vetëvendos me plebishitet për fatin mëtutjeshëm të tij, por pavarësia e Kosovës u shpall në koordinim dhe konsultim me faktorët vendimmarrës botëror, me një çmim të lartë, që të zbatohet dhe implementohet plani gjithëpërfshirës i presidentit Ahtisari nga pala kosovare, edhe pse si i tillë ky plan u kundërshtua dhe u refuzua nga ana e Serbisë.Pasi kjo pavarësi e Kosovës nuk u arit me pajtimin unanim të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, në rastin konkret hasi në refuzimin këmbëngulës në rrallë të parë të Rusisë, por edhe asaj të Kinës, si shtete me të drejtë vetoje, kjo po sjell kokëçarje dhe reperkusione të mëdha politike për Kosovën gjatë rrugëtimit të saj drejt njohjes dhe anëtarësimit në institucionet me renome ndërkombëtare. Gjer tani, Republikën e Kosovës e kanë njohur vetëm 38 shtete nga 192 shtete anëtare të OKB-së, apo shprehur në përqindje,vetëm 20% nga numri i gjithëmbarshëm i shteteve anëtare, e për t’u pranuar në OKB në sesionin vjetor të Asamblesë së OKB-së që nis rregullisht në shtator, nevojiten 2/3 apo 130 shtete anëtare me të drejtë vote në OKB. Por realiteti është i tillë, dhe se Kosovës s’i mbetet tjetër veç të vazhdojë me një strategji të duhur dhe sens diplomatik, e jo si në start të diplomacisë kosovare me gafin e treguar diplomatik, si ishte rasti i mospjesëmarrjes së kryetarit të Kosovës Fatmir Sejdiu apo kryeministrit të Kosovës Hashim Thaçi, në takimin e rrallës e OKI-së në Senegal, edhe pse të ftuar me kohë, e që tani kjo po reflektohet në ngadalësim të njohjes së pavarësisë së Kosovës. Me ndihmën e faktorëve ndërkombëtar vendimmarrës duhet të vihet në lëvizje i tërë potenciali politik dhe diplomatik drejt lobimit në të gjitha anët e botës, pikësëpari në Azi, Afrikë, Amerikë Latine, për njohjen sa më të madhe të pavarësisë së Republikës së Kosovës.Në këtë betejë diplomatike me Serbinë, e cila me të madhe është duke lobuar dhe bërë presion për mosnjohjen e pavarësisë së Kosovës, duke u thirr në Rezolutën 1244 të OKB-së, duhet të ndihmojë me të madhe edhe Shqipëria me një traditë njëshekullore të diplomacisë së saj shtetërore, karshi Kosovës, e cila është tek në fillim të krijimit të diplomacisë së saj shtetërore.Duhet pas kujdes shumë të madh, sidomos tani tutje, në përzgjedhjen e diplomatëve dhe ambasadorëve të ardhshëm të Kosovës, mbi të cilët do të bie barra kryesore e ballafaqimit të betejës diplomatike me Serbinë. Prioritet për emërimin e tyre duhet të jenë, njerëz të kalibrit dhe shkathtësisë diplomatike në radhë të parë, e jo të emërohen individ të dëgjueshëm apo servil partiak, pasi që kjo nuk ka të bëjë me politikën e brendshme të Kosovës, që edhe mund të nënkuptohet të vijnë kuadro sipas vijave partiake.Pikësëpari, si shembull, do të propozoja në njërën anë, personalitetin e Veton Surrojit, të cilin duhet medoemos emëruar diplomat në Uashington, Nju Jork apo Bruksel, apo në anën tjetër personalitetin e Fuad Ramiqit, të cilin duhet emëruar në Ankara, Riad apo Teheran, të cilët me kreativitetin, potencialin, shkathtësinë, largpamësin e sensin e tyre diplomatik, do të kontribuonin drejt njohjes sa më të madhe dhe funksionale të pavarësisë së Kosovës.

30.4.2008
Faik MIFTARI
| komente (0)
Miratimi i Kushtetutës së Kosovës
Author: faik
•7:32 m.d.
Ditë më parë, saktësisht me datë 9 prill 2008, Kuvendi i Kosovës me aklamacion miratoi Kushtetutën e Republikës së Kosovës. Kjo me të vërtet ishte një datë me rëndësi, dhe se pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës edhe de jure nga Serbia, do të mbetet e shënuar në historinë e re të Kosovës. Është normal në sistemin parlamentar që kuvendi është organ më lartë legjislativ i cili edhe miraton aktin më të lartë juridik të një shteti, gjegjësisht kushtetutën e një vendi. Por, ecuria, mënyra dhe rruga e miratimit të Kushtetutës në Kuvendin e Kosovës ka qenë një veprim i cili i ka shkelur dhe anashkaluar procedurat e rregullta parlamentare si dhe i ka nëpërkëmbur parimet e demokracisë. Pas shpalljes zyrtare të Projektkushtetutës së Kosovës nga ana e komisionit kushtetues dhe hedhjes së saj në diskutim publik, mënyra e mbajtjes dhe organizimit të diskutimit ishte ad hock, sa për të arsyetuar se u aplikua procedura e rregullt, koha ishte e shkurtër me përkufizime kohore, për shfaqjen e mendimeve, propozimeve dhe sugjerimeve për dhe kundër neneve të caktuara të Projektkushtetutës së Kosovës, mbajtja e diskutimeve në hapësira të vogla publike, me të vetmin qëllim që të vijnë sa më pak pjesëmarrës në diskutime publike. Anëtarët e komisionit kushtetues në sqarimet e tyre para qytetarëve e lëvdonin dhe glorifikonin tej mase Projektkushtetutën e Kosovës si një propozim më të mirë të mundur, demokratik, evropian, konciz, e shkurtër, e qartë e kështu me rrallë. Pas kohës së paraparë për diskutim publik, në versionin përfundimtar të saj, shumë pak janë marr në konsideratë propozimet,sugjerimet, mendimet që dolën nga qytetarët gjatë diskutimit publik. Edhe pse ka qenë e ditur më parë se pjesa përfshirëse e propozimit të pakos së Ahtisarit, është”Kur’an apo Bibël”, që fare nuk bën të preket, por në pjesën tjetër ka qenë e mundshme të bëhen plotësime, sugjerime, por ato si të tilla fare pak janë përfillur. Kulminacion i kësaj ka qenë forma dhe mënyra e miratimit të Kushtetutës së Kosovës në Kuvendin e Kosovës, ku nuk është lejuar apo mundësuar deputetëve të zgjedhur të popullit që të thonë fjalën e vet në seancën e mbajtur lidhur me propozimin në fjalë, por iu është mohuar edhe drejta e votimit, duke i sjellë para aktit të kryer që me aklamacion të miratojnë Kushtetutën e Republikës së Kosovës enkas të servuar më parë.
Dikur ishte kryeparlamentari i Kosovës Nexhat Daci, ai që gjatë fjalimeve të deputetëve, iu marrke fjalën duke i shkyçur kohë pas kohe mikrofonin, me ç’rast i ndërprrente diskutimet, tani, kryeparlamentari Jakup Krasniqi shkoi një hap edhe më përpara nga ish kolegu i tij, duke ja pamundësuar fare mikrofonin deputetëve për të shprehur mendimet e tyre lidhur me propozimin e Kushtetutës . Ky veprim i tillë në sistemin parlamentar të Kosovës është vazhdim i asaj që me procedurë të shpejtuar, pa të drejtë diskutimi, në pako, janë aprovuar ligjet që dolën nga plani gjithëpërfshirës i Ahtisarit që paraqet një shkelje e rëndë e procedurës së rregullt demokratike parlamentare. Ky veprim i tillë nuk ka ndodhur as në sistemin e mëparshëm komunist, në të cilin ndodhej edhe Kosova. Ishte viti 1989, isha në atë kohë absolvent, ishte koha e ndryshimeve apo amendamenteve në Kushtetutën e vitit 1974 të Kosovës, më kujtohet si sot në Prizren, në sallën e Kuvendit Komunal, qe organizuar një debat me qytetarët e Prizrenit, lidhur me propozimet apo amendamentet në Kushtetutën e vitit 1974, ku morën pjesë me qindra qytetarë, dhe enkas të ardhur nga Beogradi të eksperteve serb juridik me asistencën e ekspertëve politik shqiptar. Pas diskutimeve, kundërshtimeve, sugjerimeve të shumta propozim amendamentet në Kushtetutën e vitit 1974 të Kosovës u hodhën në tërësi si të papranueshme. Edhe gjatë miratimit të tyre në Kuvendin e Kosovës me 23 mars 1989, edhe pas të gjitha presioneve, shantazheve, kërcënime, u mundësua votimi i delegatëve të Kuvendit të Kosovës, dhe se pas procedurës së votimeve ishin 11 apo 13 delegatë, që votuan kundër ndryshimeve apo amendamenteve në Kushtetutën e Kosovës. Por nuk do të mund as të paramendoja se tani pas 19 viteve, në Kosovën e pavarur,në një sistem shumëpartiak me demokraci të avancuar parlamentare, do të mund të mohohet apo kufizohet e drejta e lirë e deputetit të zgjedhur nga vota e lirë e qytetarit, për të diskutuar apo edhe për të votuar për aktin më të lartë juridik të shtetit, siç është Kushtetuta e Republikës së Kosovës. Gjatë fazës së diskutimit publik, edhe pse nuk jam ekspert apo me profesion jurist, disa herë e lexova me vëmendje dhe kujdes të plotë Projektkushtetutën e Kosovës, vërejtjet dhe sugjerimet e mia i shpreha në mënyrë publike gjatë dy debateve të organizuara në Prizren, si dhe me shkrim i përcolla nëpërmes postës elektronike në ueb faqen zyrtare të komisionit kushtetues të Kosovës, me ç’rast obligimin tim si qytetar ndaj aktit më të lart juridik të shtetit e kreva me plot dëshirë. Edhe pse një shok i imi më tërhoqi vërejtjen, që të reagojë edhe në nenet 24 e 37, se këtu fshihet një e keqe e madhe, sepse lejohet hapësirë që në një të ardhme të përafërt duke u thirrur në Kushtetutë të Kosovës të aprovohet Ligji i cili do t’ju lejon martesën apo kurorëzimin e personave të të njëjtës gjini, unë vërejtjet e tia nuk i përfilla, duke i thënë se kjo në Kosovë nuk do të mund të ndodh fare. Por gjatë kohës sa isha duke shkruar këtë shkrim, lexova në shtypin ditor, deklaratën e kryeparlamtarit të Kosovës Jakup Krasniqit ” se me këtë Kushtetutë iu mundësohet një gjë e tillë, do të thotë lejimi i martesës apo kurorës të personave të të njëjtës gjini, pasi kemi qenë nën presionin e fortë ndërkombëtar dhe të detyruar të pranojmë”. Po çoftë kjo edhe prej Jakupit, e tepërt është, dhe është për çdo akuzë kjo deklaratë e tij, dhe si të tillë nuk do t’ia falin qytetarët e Kosovës. Në rast se kemi qenë të detyruar të pranojmë propozimin gjithëpërfshirës të Ahtisarit si çmim që duhej paguar për shpalljen e pavarësisë së Kosovës, por në asnjë mënyrë dhe në asnjë çmim kjo nuk do duhej pranuar as nga komisioni kushtetues i Kosovës e as nga krerët më të lartë udhëheqës të Kosovës,si nga kryetari, kryeministri e kryeparlamentari, historia dhe populli i Kosovës nuk do t’ia falin kurrë një akt të tillë të lejuar, aspak duke mos i fajësuar deputetët e zgjedhur të popullit në Kuvendin e Kosovës, pasi që me siguri shumica e tyre një gjë të tillë nuk do të kishte pranuar, por si të tillë qenë sjellë para aktit të kryer, pasi iu është pamundësuar diskutimi dhe amandamentimi i neneve të caktuara, e më pas edhe mohimi i votimit të tyre. Krahas disa shteteve të pakta në botë që e lejojnë një gjë të tillë, martesën apo kurorëzimin e personave të të njëjtës gjini(homoseksualëve, lesbikeve), aplikohet që edhe në shtetin e ri të Kosovë të imponohet një gjë të tillë nën presion të fortë ndërkombëtar, e që bie ndesh me kulturën dhe traditën familjare të popullit shqiptar të Kosovës si në aspektin kombëtar e njashtu edhe atij fetar. E kjo e ka prapavijën e tillë që të aplikohet më parë në Kosovë, ku shumica absolute është myslimane, që të nesërmen të provohet të zbatohet dhe të imponohet edhe në shtetet tjera me shumicë myslimane, për të degraduar dhe degjeneruar shoqërinë njerëzore në përgjithësi, jo vetëm myslimane por edhe të krishtere. Kjo ide si e tillë assesi nuk duhet të pranohet dhe të kundërshtohet fortë, pasi që si e tillë do të sjell pasoja të papara për një shoqëri të tillë me tradita të pasura familjare,kulturore e njerëzore në Kosovë. Do e përmbylli këtë vështrim me thënien e të madhit Adem Demaqi: “Kosova është një poligon eksperimental në të cilin fuqitë e mëdha kryejnë eksperimente të ndryshme politike, ....”. Si e tillë fare nuk do koment.
13.4.2008
Faik MIFTARI

| komente (0)