Kushtetuta 1974 dhe Rezoluta 1244
Author: faik
•12.13.PD
Në këto ditët e shkrirjes së borës, pas një muaji të gjatë dimri me borë të madhe dhe acar të madh, erdhi marrëveshja shumë e përfolur, e arritur në relacion Beograd-Prishtinë, me ndërmjetësim të Brukselit, për përfaqësimin e Kosovës në takime rajonale me fusnotën e arritur famoze „Ky emërtim nuk ndikon në qëndrimin për statusin dhe është në përputhje me Rezolutën 1244 të KS të OKB – së dhe me mendimin e GJND-së për Deklaratën e Pavarësisë së Kosovës” e cila për Kosovën dhe popullin e saj do të jetë tani e tutje një fjollë bore e cila do të ngrihet për një kohë të gjatë dhe se shumë dimra do të kalojnë gjersa të shkrihet, përkundër ”fjollës së borës e cila do të shkrihet me kalimin e këtij dimrit” të znj.Edita Tahirit.
Nuk mundem, dhe assesi si shqiptar që jam, të qëndroj indiferent, sikurse të isha diku larg në Australi, e jo që jam në Kosovë, të mos e shpreh brengën dhe opinionin tim se çfarë na prêt më tutje, duke marrë parasysh thënien e bukur të Albert Ajnshtajnit ” Nuk janë fajtorët vetëm keqbërësit por edhe ato që i shohin dhe nuk reagojnë” e cila si e tillë fare nuk do koment.
Kosova gjatë gjithë historisë së saj ka qenë arenë e shumë luftërave dhe konfrontimeve të perandorive apo shteteve të ndryshme, e me një theks të posaçshëm gjatë periudhës së viteve 1389-1999, që nga lufta e Kosovës e gjer tek bombardimet e NATO-së. Në këtë qasje time, do të ndalem vetëm në dy ngjarje të historisë më të re të Kosovës për të bërë një krahasim me ngjarjen e tanishme aktuale në Kosovë.
Rasti i pare ishte se gjatë Luftës së Dytë Botërore në Konferencën e Bujanit delegatët e atëhershëm pjesëmarrës aprovuan një Rezolutë në të cilin shprehet dëshira dhe vullneti i popullit të Kosovë për bashkimin me Shqipëri pas përfundimit të luftës, por menjëherë pas përfundimit të luftës në vitin 1945, në vend se të zbatohet vullneti i popullit, kjo Rezolutë u anashkalua nën presionin dhe trusninë e Beogradit, ashtu që në Kuvendin e Prizrenit të mbajtur në vitin 1945 në Prizren, delegatët, përfaqësuesit e popullit, morën vendimin jo për bashkimin me Shqipërinë, por për bashkimin e Kosovës me Serbinë.
Pas mbajtjes së Plenumit të Brioneve në vitin 1966, dhe amendamenteve të vitit 1968, dhe pas përpjekjeve disavjeçare të lidershipit të atëhershëm kosovar (F.Hoxha, M.Bakalli, I.Kurteshi etj.) dhe me miratimin dhe pajtimin e mareshal Titos, në vitin 1974 delegatët e Kuvendit të Kosovës aprovuar Kushtetutën e vitit 1974, që solli një avancimin të duhur të pozitës kushtetuese juridike të Kosovës, në raport me Serbinë dhe ish federatën e atëhershme të Jugosllavisë. Kjo Kushtetutë e vitit 1974 ishte një ”sui generis” i llojit të vet, pasi që Kosova kishte fituar një dualizëm politiko-juridik, ishte de jure në kuadër të Serbisë, por de fakto edhe pjesë përbërëse e ish federatës së atëhershme jugosllave, si dhe kishte drejtën e vetos në çështje të caktuara si kundruall Serbisë, ashtu edhe Jugosllavisë. Për këtë dualizëm politik, Serbia assesi nuk ishte e pajtimit dhe vetëm pritte momentin e duhur që të hidhej në sulm për ta zhbërë këtë dualizëm politik, e këtë e shfrytëzoi si alibi, pas vdekjes së mareshal Titos në vitin 1980 si dhe demonstratave në Kosovë të vitit 1981, për statusin e Republikës së Kosovës. Pas përpjekjeve disavjeçare të përdorimit të të gjitha mjeteve politike si dhe trusnisë dhe forcës, arriti që në vitin 1989 Serbia ta zhbëjë të drejtën e vetos së Kosovës me amendamentet e aprovuara, me ç’rast Kosovën prap e riktheu në sistemin e saj juridik dhe kushtetues. Edhe pse lidershipi i atëhershëm shqiptar (A.Vllasi, K. Jashari, E. Arifi etj.), klasa punëtore, studentore, intelektuale dhe populli në përgjithësi, u çua në demostrtata masive gjithëpopullore, në fillim arriti të rezistojë, pas së cilës vijnë në shprehje lidershipi i ndërruar politik (R.Morina, H.Azemi, A.Shukria etj.) dhe intelektualët që rënë në grackën dhe trusninë e Beogradit duke mashtruar opinionin me dokrra dhe broçkulla të tipit më të ultë, kinse me këto amendamente Kosova nuk hup kurrgjë nga substanca e vet dhe pozitën juridiko kushtetuese që e kishte gjer atëherë sipas Kushtetutës së vitit 1974.
Kuvendi i Kosovës në mbledhjen e mbajtur me 23 mars 1989 vendosi me shumicë absolute të delegatëve, me përjashtim të 12-13 delegatëve që votuan kundër, për të cilin edhe sot e kësaj dite kam një respekt të thellë, në vend se të shkojnë një hap përpara dhe të shpallin Republikën e Kosovës, ata ndërmorën hapin mbrapa dhe e kthyen Kosovën në sistemin juridik kushtetues të Serbisë, duke ja zhveshur të gjitha atributet e shtetësisë që e kishte duke përfshirë edhe të drejtën e vetos në raport me Serbinë.
Kushtetuta e vitit 1974 që ishte ”sui generis” e llojit të vet, pasi që Kosovën e përcaktonte me pozitë të dyfishtë juridike, dhe si i e tillë solli pasoja të dëmshme për të ardhmen e Kosovës, pas shpërbërje së Jugosllavisë dhe luftërave që u zhvilluan prej vitit 1991-1999 në hapësirën e ish Jugosllavisë. Në vitin 1991 Badinteri solli vendimin që republikat e atëhershme ekzistuese kanë të drejtë të organizojnë referendume dhe të vendosin për të ardhmen e tyre, pas shpërbërjes së Jugosllavisë, ndërsa Kosovës një gjë e tillë iu mohua, pasi që nuk ishte Republikë, por krahinë autonome në përbërje të Serbisë dhe Jugosllavisë.
Pas luftës guerile të zhvilluar të UÇK-së dhe bombardimeve të kryera të NATO-së mbi Serbinë, për shkak të mos pranimit të marrëveshjes së Rambujes nga ana e Millosheviçit dhe Serbisë, me 9 qershor 1999 u nënshkrua marrëveshja e Kumanovës në mes NATO-së dhe ish ushtrisë së atëhershme jugosllave për përfundimin e bombardimeve, ndërsa me 10 qershor KS i OKB-së miratoi Rezolutën 1244 të harmonizuar në mes Grupit të Kontaktit dhe Serbisë. Pas periudhës transitore të UNMIK-ut dhe bisedimeve të zhvilluara në Vjenë në mes Beogradit dhe Prishtinës me ndërmjetësim të Presidentit Ahtisari, u arrit marrëveshja e ashtuquajtura e Pakosë së Ahtisarit, e cila prapë u refuzua nga Serbia, ndërsa u pranua nga Kosova e cila ia mundësonte shpalljen e pavarësisë së Kosovës.
Kuvendi i Kosovës në seancën solemne të mbajtur me 17 shkurt 2008 shpalli pavarësinë e njëanshme të Kosovës në bashkëkordinim të plotë me faktorin politik ndërkombëtar vendimmarrës Bruksel-Washington e cila pavarësi gjer më sot u pranua nga 88 shtetet e botës. Por, që nga viti 2008, Kosova nuk pati rast të përjetojë fatin e shteteve të pavarura sikur Timori Lindor dhe Sudani Jugor, por po përjeton fatin e Palestinës dhe Tajvanit, pasi që për shkak të Rezolutës 1244, Rusia nuk e lejon të zhbëhet kjo Rezolutë në KS të OKB-së pa pajtimin e Serbisë në Kombet e Bashkuara,sipas të cilës Kosova nuk po mund të anëtarësohet në OKB.
Marrëveshja e tanishme e arritur në mes Beogradit dhe Prishtinës me ndërmjetësimin e Brukselit është një kthim prapa nga pavarësia e shpallur e Kosovës, që do të sjell pasoja të paparashikueshme dhe shumë të dëmshme për të ardhmen e Kosovës, pasi që kjo si e tillë, e degradon pavarësinë e shpallur dhe e kthen në pozitën e saj të papërcaktuar dhe të padefinuar, pasi që edhe fusnota si e tillë prapë është një “ sui generis” e llojit të vet, në të cilin figuron Rezoluta 1244 e cila është valide dhe obliguese për KS të OKB-së, dhe opinioni i GJND-së që është këshillëdhënës, ndërsa Deklarata e Pavarësisë që kryeministri Thaçi një natë përpara publikisht në televizion kumtoi se nuk do të hjek dorë assesi, ajo si e tillë as që figuron ndaras siç ka kërkuar kryeministri Thaçi.
Ky kompromis i arritur, përveç që Serbisë i mundëson fitimin e kandidatit anëtar për në Bashkësinë Evropiane, për të cilën Kosovën e bënë kurban faktori politik vendimmarrës Bruksel-Vashington, ka edhe një prapavi tjetër edhe më të rrezikshme, atë të kthimit prapa dhe nisjes së negociatave të reja politike në mes Kosovës dhe Serbisë, për gjetjen e një zgjidhjeje të dyanshme të pajtueshme, e cila do të jetë shumë e dhimbshme dhe e dëmshme për Kosovë. Faktori politik vendimmarrës në relacionin Bruksel- Washington, pasi që e pa që projekti i pranimit të pavarësisë së Kosovë hasi sikurse ”sharra në gozhdë” për shkak të mos pranimit të 5 shteteve të Bashkësisë Evropiane (Spanja, Rumania, Sllovakia, Greqia dhe Qiproja) si dhe të mos pranimit të Kosovës në OKB, për shkak te vetos ruse në KS të OKB pa pajtimin paraprak të Serbisë, vendosi kthim mbrapa për Kosovën, dhe se tani faktori politik vendimmarrës Bruksel- Washington do të organizojë bisedime të reja politike në relacionin Beograd- Prishtinë me ndërmjetësimin e Brukselit dhe Washingtonit për gjetjen e një zgjidhjeje të pajtueshme dhe të pranueshme si për Kosovën ashtu edhe për Serbinë.
Zotërinjë të nderuar, faktor vendimmarrës të Brukselit dhe Washingtonit, e njohim mirë forcën e juaj që posedoni, fuqinë ekonomike, politike, ushtarake dhe mekanizmat që i posedoni për të zbatuar atë që e keni paracaktuar, pasi që jo vetëm Kosova si një shtet i brishtë dhe i sabotuar nga Serbia që nga fillimi i shpalljes së pavarësisë së Kosovës, me miratim të heshtur edhe të disa faktorëve të juaj, por edhe shtetet tjera më të forta nuk mund të përballojnë dhe detyrohem të nënshtrohen diktatit të juaj, pasi që në politikë nuk ka dominuar, as që dominon, por edhe as që do të dominojë drejtësia, por forca e cila balancon raportet dhe marrëdhëniet globale në sipërfaqen e tokës. Por, ama, na lejoni dhe mos na bombardoni me deklarata së bashku me lidershipin aktual të Prishtinës dhe Tiranës, me dokrra dhe broçkulla të formës që deklaroni ” se kjo është marrëveshje në dobi të Kosovës, se ajo përforcon dhe nuk e cenon integritetin dhe sovranitetin Kosovës, se Rezoluta 1244 është e vdekur, është një relike e arkivit, një letër e vdekur, se me këtë marrëveshje Serbia e njohu pavarësinë e Kosovës, e kështu me rradhë”. Mos vallë mendoni se neve shqiptarët e Kosovës jemi akoma në fazën e periudhës” kur kemi qenë sharraxhi dhe hamallxhi për të shërbyer zotërinjve të Beogradit për të prerë dru, për të mbajtur thëngjill apo për të pastruar rrugët e Beogradit”, nuk i kuptojmë këto fraza boshe politike, pa sens politik e diplomatik, apo si i thonë neve në popull ”pa kripë”. Por, ama, shpresat, lutjet dhe besimin në Zot që kemi, si dhe përpjekjet tona nuk do të ndalen përherë për forcimin e pavarësisë e Kosovës, ashtu që Kosova të përngjajë sikurse shteteve tjera të dala nga shpërbërja e Jugosllavisë.
Në fund do të përmbyll këtë opinion me një thënie që më ka treguar miku im Abdullah Çeku, e cila si tillë ka një domethënie shumë largpamëse dhe me vlerë edhe nëpër çastet nëpër të cilin Kosova, pavarësisht nga koha kur është thënë për herë të parë dhe është trashëguar brez pas brezi. Thënia në origjinal në gjuhën turke thotë: ” Kosova Vilayeti, belali Vilayet, her kes der benim, kim biler kimin “, që në përkthim në gjuhën tonë të bukur shqipe do të thotë:” Vilajeti i Kosovës, Vilajeti me bela (sherr), çdo kush thotë i imi, por kush e di e kujt është”.

26.02.2012
Faik MIFTARI

| komente (0)
Rezoluta famoze 1244
Author: faik
•1.58.PD
Gjatë këtyre ditëve të dimrit me acar dhe borë të madh si në Kosovë ashtu edhe anekënd Evropës, që si e tillë na e përkujton dimrin e vitit 1985, janë aktuale përpjekjet diplomatike në relacionin Beograd-Prishtinë lidhur me gjetjen e një zgjidhjeje të dyanshme për përfaqësimin e Kosovës në takimet rajonale. Edhe pse po afrohet data e 1 marsit 2012 kur Bashkësia Evropiane duhet të vendos që a të jepet apo jo statusi i kandidatit anëtarë të Serbisë për Bashkimin Evropian, gjithnjë e më tepër është në rritje tensioni politik në relacionin Bruksel-Beograd-Prishtinë. Prej katër kushteve të parapara nga takimi i mëparshëm i dhjetorit 2011 i Bashkësisë Evropiane, tani insistohet vetëm në plotësimin e një kushti për Serbinë, kurse të tjerat janë harruar apo neglizhuar me apo pa dashje. Kushti i vetëm është arritje e një të vetmeje marrëveshjeje në relacion Beograd-Prishtinë për pjesëmarrjen e Kosovës në takimet rajonale. Edhe pse në vend se do të duhej të bëhej trusni të drejtpërdrejtë mbi Beogradin, i cili duhet të tregoj mirëkuptim dhe kompromis politik, pasi që është në pyetje Serbia e cila do të përfitojë, të marrjes së statusit të kandidatit anëtar të BE-së, nga faktori politik i BE-së vendimmarrës, i përfaqësuar nëpërmjet Robert Cooperit, si ndërmjetësues apo lehtësues i bisedimeve, po bëhet trusni e madhe mbi Kosovën që të pranojë kushtet e diktuara nga Beogradi, kinse është në pyetje Kosova dhe përfitimi i saj, statusit kandidatit anëtar të BE-së, e sipas kësaj logjike jo racionale dhe jo politike, duhet bërë kurban Kosovën për hatër të Serbisë, që më në fund Serbia të merr statusin e kandidatit anëtar të BE-së, po qoftë kjo edhe prej diplomacisë ndërkombëtare është non sens i llojit të vet. Edhe pse Kosova ka pranuar që në takime rajonale të prezantohet pa fjalën republikë dhe me fusnotën” nuk paragjykohet qëndrimi i shteteve karshi statusit të Kosovës”, prapëseprapë kjo nuk është e mjaftueshme dhe tani bëhet trusni që të figurojë edhe rezoluta 1244. Nuk e di se në bisedimet bilaterale Beograd-Prishtinë, që janë nën udhëheqjen e Edita Tahirit dhe Borisllav Stefanoviçit, e me ndërmjetësim të Robert Cooperit, si mund të arrihet një marrëveshje e pajtueshme dyanëshe, kur Robert Cooper merr krahun e Serbisë dhe deklaron” marrëveshjet për bashkëpunim rajonal si dhe të gjitha marrëveshjet tjera duhet të respektojnë Kushtetutën e Serbisë”. E dihet se kushtetuta e Serbisë e përshkruan Kosovën si pjesë e saj si dhe Rezoluta 1244 e përshkruan Kosovën si pjesë e ish RJF-së( tani Serbisë).
E kur merret parasysh edhe deklarata e Borisllav Stefanoviçit dhënë të përditshme serbe me renome “Politika”, i cili në mes tjerash thotë:” Pala serbe ka hyrë me mençuri dhe esëll në këtë proces, duke ruajtur interesin kombëtar dhe Rezolutën 1244 dhe se aktivitetet ndërkombëtare tani janë të përqendruara në Prishtinë”. Pas kësaj nuk ka nevojë fare për të përdorur syzat me dioptri për të lexuar më tutje, pasi që është krejtësisht e qartë. E tani është topi në anën e Kosovës, dhe poqese Kosova tani nënshtrohet, atëherë vaj halli për neve më tutje se çfarë na pret hap mbas hapi. Ndërsa tri kushte tjera që janë dhënë nga Bashkësia Evropiane në dhjetor të vitit të kaluar, për t’i plotësuar për marrjen e statusit kandidat anëtar të Serbisë për BE, tani anashkalohen, e që ishin: shpërndarja e strukturave policore dhe të sigurisë në veri të Kosovës, largimi i barrikadave dhe zbatimi i plotë i marrëveshjeve të arritura në dialog, jo që asnjëra prej këtyre nuk është plotësuar, por është qesharake dhe joserioze për vet politikën e Bashkësisë Evropiane, riformulimi i tyre ndaj Serbisë në këtë mënyre:” të përmenden deklaratat politike të autoriteteve të Beogradit kundër referendumit në veri të Kosovës, thirrjet për heqjen e barrikadave dhe gatishmëria për të përmbushur marrëveshjet e arritura në dialog”. Po qoftë kjo edhe prej Bashkësisë Evropiane e tepërt është.
Krejt kjo e ka burimin apo zanafillën në Rezolutën 1244 të aprovuar në Këshillin e Sigurimit të organizatës së Kombeve të Bashkuara me 10 qershor 1999, dhe si i tillë është legale dhe valide, si dhe ka karakter juridik obligues për të gjitha shtetet anëtare të OKB-së, ndërsa të gjitha vendimet tjera, sikurse vendimi i GJND-së, janë këshidhënëse, dhe jo të obligueshme për shtetet anëtare të OKB-së. Si sot më kujtohet para plot 10 vitesh, bashkëbiseda me shokun dhe kolegun Idriz Vuçitërna, gjatë vitit 2001, i cili ndërkohë ndërroi jetë tragjikisht në vitin 2004, shpirti i tij rahmet i pastë, dhe se për nder të tij gjatë vitit 2011 iu botua libri post mortum, me përmbledhje punimesh me titull” Aspekte fetare dhe kulturore” i cili ia vlen të lexohet nga opinioni publik. Në njërën prej bashkëbisedimeve të shumta dhe të rregullta që kishim, i cili me të vërtet ishte njeri i matur, largpamës dhe me një njohuri politike pragmatike , dhe i cili si i tillë ishte me të vërtet një futurolog politik, të cilët Kosovës i mungojnë për momentin futurologët politik, pasi që politika shtetërore dhe diplomatike e Kosovës sajohet më shumë “ad hock” aty për aty, pa ndonjë plan dhe strategji të duhur afatshkurtër apo afatgjatë, më ka porositë:” Shok dhe mik i dashur, mbaje këtë që të them në mend mirë, unë ndoshta nuk do të përjetojë pavarësinë e Kosovës, por ti me siguri po, pasi që je më i ri se unë, se kjo Rezolutë 1244 ka për të na mbajtur peng për shumë kohë edhe pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës në bashkërendim me faktorët politik vendimmarrës, por pa pëlqimin e Serbisë, dhe se ajo çdoherë do të thirret në Rezolutën 1244 si dokument juridik politik i aprovuar nga KS i OKB-së, i cili de jure e përcakton Kosovën si pjesë të ish RFJ-së(tani Serbisë), dhe se pa pëlqimin e saj, statusi i Kosovës do të jetë i varur në mes qiellit dhe tokës, pasi që pa pajtimin e Serbisë, Kosova nuk do të mund të pranohet në të gjitha institucionet dhe organizatat evropiane me ç’rast Greqia (nuk është vetëm ajo tani, por edhe Qiproja, Sllovakia, Spanja dhe Rumania, plotësim), nuk do të lejojë dhe do të bllokojë të gjitha iniciativat e tillë, ashtu edhe në KS të OKB-së do të jetë gjithherë Rusia e cila do të bllokojë çdo iniciativë lidhur me Kosovë, dhe asesi nuk do të lejojë anëtarësimin e saj në OKB pa pëlqimin e Serbisë, pasi që ajo do të vejë veto çdoherë në ndonjë rezolutë eventuale lidhur me Kosovën pa pajtimin e Serbisë. Statusi i Kosovës do të jetë sikurse i Tajvanit dhe Palestinës, me ç’rast shumë vështirë do të jetë, bile as teoretikisht nuk do të ketë gjasa që Kosova të anëtarësohet nëpërmjet Asamblesë të OKB-së , për të cilin duhet votimi i 2/3 anëtarëve të OKB-së(129 shtete anëtare), pasi që pa rekomandimin e KS të OKB-së është vështirë të arrihej( përpjekja e Palestinës gjatë vitit 2011 për anëtarësim nëpërmjet 2/3 e votave, dështoi, plotësim), edhe po të arrihej, nuk është anëtarësim i plotë.” Në insistimin tim, po si u arrit që të zgjidhej shpejt dhe nëpërmjet KS të OKB-ës rasti i Timorit Lindor që ishte aktual gjatë vitit 2001, ai ceku :” Është dallim i madh në mes Timorit Lindor dhe Kosovës. Pasi që në rastin e Timorit Lindor , referendumi apo plebishiti i popullit të Timorit Lindor është bërë me rekomandimin e KS të OKB-së dhe pajtimin e Indonezisë, ndërsa në rastin e popullit të Kosovës, po edhe po të doje të organizojë referendumin, plebishitin, nuk do të kishte legjimitet ndërkombëtar, pasi që nuk do të arrijë të sigurojë rekomandimin e KS të OKB-së(vetoja ruse) dhe asesi pajtimin e Serbisë për një gjë të tillë, ndërsa populli i Kosovës sa herë që do mund të organizojë referendum për pavarësinë e saj, por pa kurrfarë efekti juridik dhe legjimitet të pranuar ndërkombëtar, sikurse që ishte referendumi i mbajtur gjatë vitit 1991, në Kosovë, por pa pajtim dhe rekomandim të Badinterit, i cili një gjë të tillë iu rekomandua dhe mundësua vetëm republikave të atëhershme të ish Jugosllavisë”. Në pyetjen time por si do të jetë atëherë zgjidhja përfundimtare e statusit të Kosovë, morra një përgjigje me një ton të matur, dhe të qetë:” Po, një ditë edhe Serbia do të pajtohet që të pranojë pavarësinë e Kosovës, për shkak të trusnisë së madhe ndërkombëtare dhe anëtarësimit të saj në Bashkësinë Evropiane, pasi që nëse nuk do të arrijë që të ndajë de jure Kosovën, atëherë do të kënaqet me ndarjen e brendshme territoriale të Kosovës, të veriut të saj, i cili de jure do të jetë pjesë e Kosovës, por de fakto nën kontroll të zgjeruar të Serbisë, ashtu sikurse që është Republika Sërpska në Bosnjë dhe Hercegovinë, de jure është në BeH por de fakto nën kontroll të zgjeruar të Serbisë, pasi që Sarajeva nuk ka kurrfarë kompetenca apo kompetenca minimale në pjesën e saj serbe të Republika Sërpskës”.
Pas plot 10 vitesh, tani kjo “profeci” apo më mirë kisha thënë parashikim politik (futurologji politike) të ish shokut dhe kolegut tim, tani të ndjerë, Idriz Vuçitërnës, po realizohet dita më ditë, hap pas hapi edhe praktikisht në Kosovë.
12.02.2012
Faik MIFTARI

| komente (0)
Kuvendi zgjedhor në Prizren
Author: faik
•8.45.MD
Në Prizren, me datë 24.01.2012 në amfiteatrin e Medresesë në Prizren me fillim në ora 10.oo u mbajt kuvendi i rregullt zgjedhor i Këshillit të Bashkësisë Islame të Prizrenit. Në Kuvend morën pjesë gjithsejtë 204 delegatë të zgjedhur më parë nga të gjitha xhamitë e qytetit dhe fshatrat përreth që gravitojnë në komunën e Prizrenit, ashtu që nga çdo xhami kanë marrë pjesë nga 2 delegatë dhe imami i xhamisë përkatëse . Nga Kryesia e Bashkësisë Islame e Kosovës si monitorues mori pjesë Ahmet ef. Sadriu anëtar i komisionit zgjedhor i caktuar për komunën e Prizrenit. Punimet e Kuvendit e hapi kryetari gjertanishëm i Këshillit të Bashkësisë Islame të Prizrenit Lutfi ef.Ballëku. Edhe pse e kishte përgatitur referatin e vet për punën e tij katërvjeçare , nuk u lejua të prezantojë nga monitoruesi i këtij Kuvendi, Ahmet Sadriu, pasi që kjo nuk ishte paraparë me rregulloren zgjedhore. Pas tij fjalën e mori Ahmet ef.Sadriu i cili i njoftoi të pranishmit delegat të kuvendit zgjedhor me mënyrën e procedimit zgjedhor për Këshillin e Bashkësisë Islame të Prizrenit. Për Këshillin e Bashkësisë Islame të Prizrenit do të zgjidhen gjithsejtë 10 anëtar, plus sipas pozitës kryemami e ka vendin e rezervuar në Këshill sipas normativave ligjore ekzistuese. Pas kësaj u zgjodh kryesia e punës në përbërje: Naser Kastrati, Fet’hi Is’haku dhe Rexheb Salihu të cilët më tutje udhëhoqën me punimet e kuvendit zgjedhor. Më tutje u zgjodh edhe komisioni kandidues në përbërje prej 3 anëtarësh: Fetah Bekolli, Nail Skenderi dhe Afrim Memaj. Komisioni kandidues u tërhoq dhe përpiloi listën prej 29 kandidatëve, të cilën ia propozuan kuvendit zgjedhor për miratim. Kjo listë pastaj u plotësua dhe u zgjerua edhe me kandidatë tjerë të propozuar direkt nga Kuvendi. Ashtu që lista përfundimtare arriti në 47, nga të cilët do të votohen 10 kandidatë me vota të fshehta për Këshillin e ri të Bashkësisë Islame të Prizrenit. Pastaj pasoi pushimi prej 1 orë për drekë, me ç’rast u bë edhe printimi i fletëve votuese. Në ora 13.00 i vazhdoi punimet kuvendi zgjedhor. Monitoruesi i kuvendit Ahmet Sadriu i njoftoi delegatët se mund të votojnë prej një gjer në 10 kandidat , duke i rrumbullaksuar numrat para emrit të kandidatit, në rast se shënohen më tepër se 10 kandidat atëherë fletëvotimi shpallet i pavlefshëm. Për votim ishin përgatitur 6 vendvotime dhe 2 kuti votimi ku delegatët i hidhnin votat pas leximit një nga një të kandidatëve sipas renditjes së caktuar në listën e delegatëve prezent.
Pas përfundimit të votimit, kryesia e punës së kuvendit së bashku me monitoruesin para të gjithë delegatëve të pranishëm që kanë qëndruar gjer në fund të procesit përmbyllës të kuvendit zgjedhor, i kanë shpalos fletëvotimet një nga një dhe pas përfundimit të numërimit të tyre, kumtuan emrat e 10 anëtarëve të porsazgjedhur të Këshillit të Bashkësisë Islame të Prizrenit nga 47 kandidatët të propozuar në listën votuese:

1. Lutfi ef.Ballëku.................................158 vota
2. Nail ef.Skenderi.................................112 vota
3. Daud ef.Lezi......................................105 vota
4. Bashkim ef.Spahiu............................. 80 vota
5. Omer ef. Huduti...................................73 vota
6. Mazllum ef.Mazllumi...........................59 vota
7. Kujtim ef.Bislimaj................................56 vota
8. Naser ef.Kastrati...................................55 vota
9. Anel ef.Avdiu ......................................55 vota
10. Murat ef.Mazreku.................................50 vota

Ali ef.Vezaj sipas pozitës së kryeimamit që e ka, automatikisht është edhe anëtarë i Këshillit të Bashkësisë Islame të Prizrenit sipas normativës kushtetuese ekzistuese të Bashkësisë Islame të Kosovës.
Nga kjo listë e zgjedhur e anëtarëve të Këshillit të Bashkësisë Islame të Prizrenit, Kryesia e Bashkësisë Islame e Kosovës do të zgjedh edhe kryetarin e KBI të Prizrenit për mandatin e ardhshëm katërvjeçar.
Në përfundim dua të ceki se edhe pse në nenin 39 të Kushtetutës së Bashkësisë Islame shkruan se: “ së paku ½ e anëtarëve duhet të jenë imam”, sikurse kuvendi i mëparshëm zgjedhor para katër vite, ashtu edhe kuvendi zgjedhor i sotshëm i zgjodhi jo gjysmën por tërë Këshillin e ri të Bashkësisë Islame në përbërje 100% imamë, do të ishte e udhës që në kuvendin zgjedhor të radhës pas katër vitesh të thirren vetëm imamët (hoxhallarët) të xhamive të qytetit dhe fshatrave që gravitojnë, që të zgjedhin nga mesi i tyre 10 imamë që do të përfaqësojnë ata, fare pa pas nevojë të thirren edhe nga dy delegat nga radha e xhematëve të xhamive përkatëse, për të mos i munduar të hupin kohë tërë ditën kotë, dhe të shërbejnë vetëm si dekor për “demokracinë” e kuvendit zgjedhor të Prizrenit. Dhe se tani ky këshill i ri i zgjedhur nuk do të duhej të quhet Këshilli i Bashkësisë Islame të Prizrenit, por duhet të emërtohet Këshilli i Bashkësisë së Imamëve të Prizrenit.

Kuvendi zgjedhor përfundoi punimet në ora 19.oo.


25.01.2012
Faik MIFTARI

| komente (0)
Një libër i ri përplot njohuri
Author: faik
•12.01.PD
Këto ditë, saktësisht me fillim të vitit të ri, 2012, doli nga shtypi libri i ri i autorit, shkrimtarit, poetit, studiuesit, hulumtuesit, publicistit Mexhid Yvejsi nga Gjakova, nga Kosova, me titull ”Në dritë të njohjes”.
Në parathënien e librit, shkrimtari, Mexhid Yvejsi, nga Gjakova, e shënon një thënie të mrekullueshme të Ludwig Wittgensteini-it:
“ Feja është niveli më i thellë i detit që çdoherë mbetet i qetë, ndërsa në sipërfaqe të tij shihen valë të mëdha”.
Libri i ri i Mexhid Yvejsit ” Në dritë të njohjes” është një përmbledhje kumtesash të autorit, të lexuara në tryeza shkencore, tribuna shkencore, sesione shkencore, konferenca shkencore, simpozium kombëtar, simpozium shkencor, seminar shkencor ndërkombëtar, si të karakterit lokal e rajonal, ashtu edhe atij kombëtar e ndërkombëtar, në të cilin ka marr pjesë autori Mexhid Yvejsi nga Gjakova, të mbajtura në Gjakovë, Prishtinë, Prizren, Gjilan, Kavajë, Tiranë, Mashhad. Në këtë libër të ri me titull ”Në dritë të njohjes” janë të përmbledhura gjithsejtë 11 kumtesa.
Kumtesa e parë me titull: ”Rëndësia frymëzuese e Vehbijes” është lexuar në Tribunën shkencore të organizuar nga klubi letrar ”GJ.N.KAZAZI” të Gjakovës, “ Në përkujtim të Myderriz Tahir efendi Gjakovës dhe veprës së tij ”Vehbijes”, e cila është vepra e parë e shkruar shqip në gjuhën shqipe me alfabet arab në Kosovë, mbajtur në Gjakovë me datë 12 shkurt 1997.
Kumtesa e dytë me titull: ”Kontributi i revistës”Frymëzimi” të Gjakovës në edukimin e rinisë së Kosovës” është lexuar në Konferencën shkencore ” Shtypi Islam, dje, sot dhe nesër” organizuar nga Kryesia e Bashkësisë Islame të Kosovës, mbajtur në Prishtinë prej datës 23-25 maj 2003.
Kumtesa e tretë me titull:”Orientalizmi dhe shqiptarët” është lexuar në Tryezën e rrumbullakët ”Orientalizmi dhe shqiptarët” organizuar nga Qendra Studimore Jehona dhe Kryesia e Bashkësisë Islame e Kosovës, mbajtur në Prishtinë prej datës 15-16 korrik 2005.
Kumtesa e katërt me titull: ”Islami ndër shqiptarë dhe integrimet euroatlantike” është lexuar në Simpoziumin kombëtar “Integrimi i shqiptarëve në Evropë dhe vlerat që Islami i përcjell në këtë integrim” organizuar nga Forumi Musliman i Shqipërisë, mbajtur në Kavajë me datë 2 shkurt 2008.
Kumtesa e pestë me titull: ” Roli i Ylemave në Lidhjen e Prizrenit(1878-1881)” është lexuar në Tryezën shkencore ”Mesazhet e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit në raport me realitetin shqiptar sot”, organizuar nga Kryesia e Bashkësisë Islame të Kosovës, mbajtur në Prizren me datë 10 qershor 2007.
Kumtesa e gjashtë me titull: ” Pse u vonuan shqiptarët në përkthimin e Kur’anit” është lexuar në Simpoziumin Shkencor ”Kur’ani tek shqiptarët” organizuar nga Kryesia e Bashkësisë Islame të Kosovës, mbajtur në Prishtinë me datë 26-27 dhjetor 2005.
Kumtesa e shtatë me titull: ” Qëllimi i arsimimit dhe edukimit në Islam” është lexuar në Seminarin shkencor ndërkombëtar organizuar nga Kolegji Saadi dhe Fondacioni Rumi në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës së Shqipërisë, mbajtur në Tiranë, me datë 31 maj 2008.
Kumtesa e tetë me titull: ” Filozofia dhe zhvillimet bashkëkohore” është lexuar në Seminarin Ndërkombëtar: ”Filozofia dhe shkenca në Kulturën Perëndimore dhe atë Lindore”, organizuar nga Fondacioni Rumi, Universiteti Ndërkombëtar el-Mustafa, Universiteti i Tiranës, Instituti iranian i filozofisë, Teheran, Akademia e Shkencave dhe Arteve e Shqipërisë, Qendra për Islam dhe Shkencë në Kanada dhe UNESKO-ja, mbajtur në Tiranë, me datë 10 nëntor 2010.
Kumtesa e nëntë me titull: ” Rruga jetësore e Myderriz Hasan ef.Nahit” është lexuar në Sesionin Shkencor ”Myderriz Hasan ef.Nahi –jeta dhe vepra (1905-1991)”, organizuar nga Kryesia e Bashkësisë Islame të Kosovës, mbajtur në Prishtinë me datë 2 shkurt 2011.
Kumtesa e dhjetë me titull: ”Kultura dhe Religjioni” është lexuar në Konferencën shkencore ”Dialogu i Kulturave”, organizuar nga Fondacioni ”Kur’ani” dhe Këshilli i Bashkësisë Islame të Gjilanit, mbajtur në Gjilan, me datë 12 shkurt 2011.
Kumtesa e njëmbëdhjetë me titull: ” Kryengritja e Imam Hyseinit, tragjedia e Qerbelasë, ndikimi në botë dhe tek shqiptarët”, është lexuar në Konferencën Ndërkombëtare, organizuar nga Universiteti Ndërkombëtar i Mash-hadit, mbajtur në Mash-had, me datë 5 mars 2011.
Në fund të këtij prezantimi të këtij librit të ri me titull” Në dritë të njohjes” do të shënoi edhe disa të dhëna biografike për autorin Mexhid Yvejsi.
Mexhid Yvejsi lindi më 13 korrik 1950 në Gjakovë, Kosovë. Mësimet fillestare dhe të mesme i kreu në Gjakovë, ndërsa në Universitetin e Prishtinës, në Fakultetin Filozofik, studioi gjuhën dhe letërsinë angleze. Ka botuar mbi 1000 punime të ndryshme anembanë trojeve shqiptare, si dhe në Evropë, Amerikë, Afrikë, Azi e gjer në Australi. Ka shkruar mbi 25 libra, duke përshirë këtu edhe përkthimet e librave nga gjuha angleze.

Disa nga vepra autoriale dhe të përkthyera, të Mexhid Yvejsit janë:

1. “Prej errësirës në dritë”, Shkup, 1997;
2. “Në shërbim të Zotit, të popullit”, Gjakovë, 1998;
3. “Lavdi Zotit, Kosova do të jetojë”, Prizren, 1999;
4. “Ilaçi i lumturisë”, Gjakovë, 2000;
5. “Për Fe e Atdhe”, Gjakovë, 2001;
6. “Kështjella e gjakut tonë”, Gjakovë, 2002;
7. “Ylematë e Gjakovës - Mburojë e Kosovës” Gjakovë, 2003;
8. “Rrëfime të vërteta”, Prishtinë, 2004;
9. “99 - Emrat e bukur të Allahut”, Gjakovë, 2010;
10. “Prejardhja e festave”, Gjakovë, 20011.
........
“Në dritë të njohjes” është libri i tij i 15-të i botuar.

Dhashë Zoti që autori dhe shkrimtari Mexhid Yvejsi nga Gjakova, të ketë ymër, jetë, të arrijë të botojë edhe librin e 30-të ...
Mexhid Yvejsi jeton dhe vepron në Gjakovë, në Kosovë.


06. 01. 2012
Faik MIFTARI






| komente (0)
Prizreni gjatë shek.XIX
Author: faik
•11.13.MD
Prizreni, para çlirimit nga ushtria e Perandorisë Osmane në krye me Sulltan Fatih Mehmedin e II-të më 21 qershor 1455, ishte në kthetrat të pushtuesve serb, saktësisht të mbretërisë serbe mesjetare të Car Dushanit. Prizreni gjatë pjesës së dytë të shekullit XIX ishte në kuadër të Vilajetit të Kosovës, kryeqendra e të cilit ishte Shkupi, si pjesë përbërëse e Perandorisë Osmane.
Veçoria e Prizrenit - shtëpitë në Prizren, për dallim nga qytetet dhe qytezat tjera, janë të një simetrie të ndryshme dhe në oborret e shtëpive gjenden kopshte të bukura , nëpër të cilat në 80% të tyre kalon kanali i hapur me ujë të dëlirë i quajtur Kasëmbegu, sipas autorit i cili ka qenë hartues dhe implementues i këtij projekti tejet të rëndësishëm dhe me vlerë të pakrahasueshëm për kohën për qytetarët e Prizrenit, të cilët në ditët e bukura të pranverës e sidomos të verës ia japin një pamje të mahnitshme, nga të cilët ujiteshin kopshtet e shtëpive të pasura me perime dhe pemë të shumta. Në hyrje të qytetit, e sidomos në pjesën lindore dhe perëndimore të saj gjenden pemët të ndryshme, të rrethuar me hardhitë e shumta të rrushit rreth e përqark qytetit, të cilit ia shtonin edhe më tej bukurinë e qytetit. Me pozitën gjeografike që ka Prizreni mund të krenohet dhe si i tillë që është me rrafshinën që e posedon me malet përreth me pyje të pasur si dhe me ujërat të shumtë dhe lumin nëpërmes qytetit, është më i shkëlqyer jo vetëm në tërë Shqipërinë, apo Rumelinë Osmane, por edhe Gadishullin Ballkanit.
Pozita gjeografike - Prizrenit gjendet nga Stambolli në paralelen 42,11shkallë nga pjesa veriore dhe 47,54 shkallë nga pjesa perëndimore e saj, me një lartësi mbidetare të vargmaleve të Sharrit me 1200 m lartësi mbidetare nga i cili buron lumi Bistrica(Lumbardhi) e cila derdhet në lumin Drini i Bardhë në fushën e Prizrenit në dalje të qytetit.
Popullsia e Prizrenit - Prizreni gjatë shekullit XIX ka qenë i banuar me qytetarët rezident, dhe se regjistrimet e atëhershme janë bërë sipas përkatësisë fetare, ashtu që në regjistrimin e kryer në vitin 1879 në Prizren jetonin gjithsejtë 39.952 banor, prej të cilëve 32.494 mysliman, rreth 80%, dhe 7.458 të krishterë, rreth 20%.
Arsimimi në Prizren - në qytetin e Prizrenit i është kushtuar rëndësi të duhur edhe arsimimit. Për krahasim nga qytetet tjera numri i fëmijëve që kanë ndjekur mësimin dhe shkollimin ka qenë në nivel të kohës në të cilin ishin duke jetuar. Sikurse te myslimanët ashtu edhe të krishterët arsimimi i përgjithshëm ka qenë i një niveli më të lartë, në krahasim me viset tjera, e sidomos gjatë periudhës së sundimit të Sulltan Abdylhamidit të II-të i është kushtuar një kujdes i veçantë, dhe gjatë kësaj kohe jo vetëm në Prizren por edhe më gjerë janë ndërtuar 12 shkolla të reja. Në këto shkolla kanë mësuar sikurse djemtë ashtu edhe vajza, të cilët i ndjeknin mësimet nga mësues të përbashkët. Në Prizren në kuadër të Medresesë së Mehmed Pashës gjendet një bibliotekë e pasur në të cilin gjenden 224 libra me vlera të veçantë të periudhave të ndryshme kohore. Në katër medresetë ekzistuese të Prizrenit(Mehmed Pashës, Sinan Pashës, Emin Pashë dhe Mahmut Pashës) mësimet i vijonin 180 nxënës (talebe). Pas kryerjes së medreseve tetëvjeçare nxënësit janë pajisur me diplomë (ixhazetname) mbi përfundimin me sukses të medresesë. Edhe në fshatrat përreth Prizrenit i kanë ndjekur mësimet fëmijët në mejtepe (shkolla të ulëta fillore) pranë xhamive ekzistuese apo pranë kishave ekzistuese. Nga shkollat krishtere më e njohura ka qenë ajo e Bogosllovisë (shkollë fetare ortodokse për ortodoksë, e cila ishte në rang të Medresesë, sikurse për myslimanët) e ndërtuar nga donatori dhe pasaniku i njohur serb të asaj kohe, Simo Igumanov, i cili në kuadër të saj ka edhe konviktin për banim. Në Prizren me rrethinë numri i përgjithshëm i nxënësve që ka ndjekur shkollimin fillor ka qenë, 1304 nxënës meshkuj me 30 mësues, ndërsa 765 nxënëse vajza me 16 mësues, në 29 shkollat ekzistuese fillore në Prizren dhe fshatrat përreth, ndërsa në ryzhdijen (gjimnazi i ultë) e Prizrenit kanë ndjekur mësimin 121 nxënës me 3 profesor.
Bujqësia, tregtia dhe zejtaria – Në Prizren dhe rrethinë janë 120.000 dynym sipërfaqe punuese, prej të cilëve 90.000 dynym ara, 13.000 dynym livadhe si 17.000 dynym vreshta. Bujqit kanë punuar në ara e veta, apo të pronarëve të tyre si argat, apo kanë punuar tokën me qesim (qira) me ç’rast janë marrë vesh me agallarët për përqindjen e ndarjes së produkteve apo fryteve sipas marrëveshjes paraprake të lidhur më parë. Në Prizren dhe rrethinë me vreshta janë të mbledhur 17.000 dynym, në të cilën prodhohen lloje të ndryshme të rrushit për të cilin si i tillë, Prizreni ka qenë i njohur në tërë Vilajetin e Kosovës, njashtu të njohur dhe me emër kanë qenë edhe qershitë dhe mollët e Prizrenit. Në Hoçë të Madhe dhe Rahovec janë prodhuar në vit 1 milion oka verë nga përpunimi i hardhisë së rrushit. Në Prizren gjenden dyqanet e shumta zejtare me ç’rast prodhohen produkte të ndryshme për kohën, sikurse p.sh. që ishin argjendarë, tyfekxhitë (prodhues të pushkëve),rrobaqepës, thiktarë, mëndafsh përpunues, etj. që kanë qenë me zë dhe nam jo vetëm në Prizren e Vilajet të Kosovës, por në tërë shqiptarinë dhe Rumelinë e atëhershme Osmane. Në Prizren janë prodhuar stoli nga ari, argjendi, kobure, alltia, pushkë, tirqi, plisa, mintana, dollama, thika, gërshërë, tepsitë, gjilpëra, tela, pasqyra si dhe produkte të ndryshme që prodhoheshin sipas porosisë. Tufekxhinjtë (pushkëprodhuesit) e Prizrenit kanë prodhuar pushkë të njohura evropiane të llojit “Martine” të cilët përveç tjerash, i kanë zbukuruar me arë e argjend dhe i kanë eksportuar jo vetëm brenda kufijve të Rumelisë Osmane por edhe jashtë saj, në shtetet e atëhershme ekzistuese evropiane, ashtu që me këtë punë janë marrë 15 dyqan (zejtari) për prodhimin e armëve. Në Prizren është prodhuar mëndafshi nga druri i dudit, si dhe prodhime tjera të cilët gjendeshin të ekspozuara për shitje jo vetëm në qytetet e përafërta por edhe në Stamboll në kryeqendrën e Perandorisë Osmane. Kanë qenë të njohura edhe prodhimet e saraçëve dhe të vektarisë. Brenda vitit nga Selaniku importoheshin mallra të ndryshme, rroba në vlerë prej 35.460 lira, si dhe 48.756 lira për sheqer kafe dhe mallra tjera të importuara nga jashtë vendit.
Burimet natyrore – në rrethinën e Prizrenit nga hulumtimet e shumta që janë kryer, kanë rezultuar se përreth Rahovecit dhe fshatrat e saj mund të gjenden mineralet sikur që janë: ar, argjend, plumb, antimon, magnez, alumin, nikel, bakër, zink dhe krom, ndërsa në fshatin Nagavcë dhe Korishë supozohet se gjendet thëngjilli dhe kromi.
Pyjet – përreth Prizrenit gjenden edhe pyjet shumë të pasura me dru, sikurse që janë pyjet në Caralevë, Llapushnik, Mushitishtë, prej të cilëve fshatarët e këtyre fshatrave bartnin dru për shitje për tregun e Prizrenit dhe Gjakovës, e besa edhe një pjesë dërgonin për në Ferizaj, me ç’rast ngarkohej në stacionin e trenit në Ferizaj për eksport të mëtutjeshëm.
Lumenjtë – në Prizren, pran tij kalon lumi i Drinit të Bardhë i cili buron në mal afër Pejës, kalon në lindje të Gjakovës dhe vazhdon rrjedhjen afër Prizrenit, në Nashec dhe më tutje kalon nëpër Kukës për në Shqipëri, me ç’rast bashkohet me lumin e Drinit të Zi dhe derdhet në detin Adriatik. Lumi tjetër është Bistrica (Lumbardhi) i cili buron nga malet e Sharrit, njëri krah vjen nga fshati Gornjasellë ndërsa krahu tjetër nga fshati Lubinjë, dhe se të dy krahët bashkohen në fshatin Reçan, 9 km mbi Prizrenit, dhe më tutje nëpër grykën e Lumbardhit lumi përshkon në drejtim të Prizrenit, dhe hyn në qytet, në Marash, dhe kalon nëpërmes qytetit dhe si i tillë, e ndan Prizrenin në dy pjesë, dhe në dalje të Prizrenit derdhet në lumin Drini i Bardhë.
Kullosat – në vargmalet e Sharrit gjenden kullosa të shumta në të cilën nga fshatarët vendas kultivohen tufat e shumta të dhenve dhe të dhive, rreth 100.000 krerë, me ç’rast vetëm nga prodhimi i djathit të njohur të Sharrit dhe të produktit të leshit, përfitohen brenda vitit të ardhura 3500 lira.
Rrugët magjistrale – janë 4 sish, e para shkon në drejtim të Ferizajt, e cila rrugë kalohet për 10 orë ecje , dhe lidhet drejt me stacionin e trenit në Ferizaj, dhe më tutje vazhdon rruga që lidhet me Prishtinën. Gjatë kohës kjo rrugë ka qenë shumë e dëmtuar, nëpër të cilin me vështirësi kalonin qerret dhe kuajt, ashtu që pas vizitës së Sulltan Abdylazizit në Prizren, është dhënë urdhri për rregullimin e saj, ashtu që janë riparuar gjithsejtë 45000 metra rrugë dhe janë ndërtuar 6400 m rrugët të reja, ashtu që tani gjendja është shumë më mirë se përpara që ka qenë. Rruga e dytë është në drejtim të Gjakovës, e cila duke qenë se kalon nëpër një rrafshinë është shumë më komode dhe më e mirë për udhëtim me qerre dhe kuaj. Rruga e tretë është në drejtim të Shkodrës, nëpërmjet Kukësit , e cila është në një gjendje mjaft të mjerueshme, dhe se shumë vështirë udhëtohet pasi që rruga e tillë është përplot me gurë relief shkëmbor e malor, dhe si të tillë për udhëtim me qerre dhe kuaj paraqet një vështirësi tepër të madhe.
E katërta është rruga në drejtim të Dibrës por pasi që kjo rrugë kalon nëpër rrethin e Lumës është shumë e vështirë për udhëtim për shkak të pozitës gjeografike të papërshtatshme, lartësisë së madhe mbi detare dhe reliefit malor shkëmbor. Është edhe rruga në drejtim të Tetovës, mbi vargmalet e Sharrit, e cila në shumicën e rasteve është e pakalueshme, e sidomos gjatë dimrit është e mbyllur për shkak te reshjeve të mëdha të borës dhe si e tillë preferohet që për udhëtim për në Tetovë të shfrytëzohet rruga nëpërmjet Ferizajt për Shkup.
Arkitektura e Prizrenit – Prizreni si një qendër e rëndësishme administrative dhe kulturore e Vilajetit të Kosovës, është i pasur me një arkitekturë të larmishme . Mbi qytetin gjendet Kalaja e qytetit në të cilin është e stacionuar njësia artilerike( e topxhive) të garnizonit ushtarak të qytetit, në dalje të qytetit, në magjistralen drejt Ferizajt gjendet kazerma ushtarake në të cilin janë të stacionuara 4 tabore (brigada) ushtarësh, në kuadër të së cilës gjendet edhe spitali ushtarak, si dhe njësia e telegrafit.
Në qytet veçohet për nga arkitektura, e ashtuquajtura Xhuma xhamia, e cila më parë ka qenë kishë me emrin” Bogorodica Ljevishka”, përveç kësaj gjenden edhe 26 xhami, 2 kisha ortodokse, 1 kishë katolike, 7 teqe, dy hamame, 2 sahat kulla, çarshia e madhe me gjithsejtë 1389 dyqane, disa manifaktura(fabrikash të vogla), 15 mulli, në qendër të Shadërvanit gjendet fontana( kroi) i Shadërvanit, ndërtesa e beledijës (komunës), 5 ura, 15 furra, 12 hane, 53 depo e objekte të tjera.
Ky ishte një përshkrim i shkurtër i disa veçorive kryesore të qytetit të Prizrenit gjatë shekullit XIX.

Hadi Tac

20.12.2012 Përktheu dhe përshtati:
P r i z r e n Faik MIFTARI
| komente (0)